Μια «διευθέτηση» με γκρίζες ζώνες

Το κείμενο της πρόσφατης συμφωνίας Γερμανίας-Ελλάδας για το προσφυγικό δημοσιοποίησαν οι οργανώσεις ProAsyl και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, επιβεβαιώνοντας αυτό που ήταν ήδη γνωστό από την εφαρμογή της συμφωνίας: οι δύο χώρες συμφώνησαν σε διαδικασίες που καταστρατηγούν την ευρωπαϊκή νομοθεσία και βρίσκονται εκτός του κράτους δικαίου. Για το περιεχόμενο της συμφωνίας είχε ενημερώσει ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Δημήτρης Βίτσας, ωστόσο είναι η πρώτη φορά που βλέπει το φως το πλήρες κείμενο.

Στο πρώτο μέρος, η συμφωνία, που φέρει την ονομασία «Διοικητική Διευθέτηση», καθορίζει τη διαδικασία μέσω της οποίας θα απελαύνονται στην Ελλάδα όσοι πρόσφυγες εντοπιστούν κατά τη διάρκεια των συνοριακών ελέγχων στα σύνορα της Γερμανίας με την Αυστρία, εφόσον έχουν ήδη καταγραφεί στην Ελλάδα στο σύστημα Eurodac μετά την 1η Ιουλίου 2017.

Από τη διαδικασία εξαιρούνται οι ασυνόδευτοι ανήλικοι. Η Γερμανία θα αρνείται την είσοδο στους πρόσφυγες αυτούς και θα ειδοποιεί την Ελλάδα, η οποία έχει περιθώριο έξι ωρών για να αρνηθεί την επιστροφή τους.

Η επιστροφή γίνεται αεροπορικώς προς τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών μέσα σε 48 ώρες από τον εντοπισμό του ατόμου. Μετά την άφιξη του πρόσφυγα, η Ελλάδα έχει περιθώριο επτά ημερών για να ζητήσει να επιστρέψει πάλι στη Γερμανία, αν αποδειχτεί ότι δεν πληρούνται τα κριτήρια για την απέλαση.

Στο δεύτερο μέρος, η συμφωνία ρυθμίζει το ζήτημα των οικογενειακών επανενώσεων. Η Γερμανία θα ολοκληρώσει τις οικογενειακές επανενώσεις για αιτήματα που έχει εγκρίνει πριν από την 1η Αυγούστου 2018 και θα εξετάσει μέσα σε δύο μήνες τα αιτήματα που εκκρεμούν από την ίδια περίοδο, ενώ υποχρεούται να εξετάσει άμεσα όλες τις αιτήσεις επανεξέτασης.

Ο αριθμός όσων μεταφερθούν στη Γερμανία δεν θα ξεπερνά τα 600 άτομα τον μήνα και οι μεταφορές θα γίνονται με πτήσεις τσάρτερ και εμπορικές. Οι οικογενειακές επανενώσεις θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του έτους.

Η εξαμελής επιτροπή

Το τρίτο μέρος ρυθμίζει ζητήματα συνεργασίας. Συγκροτείται εξαμελής επιτροπή με αντικείμενο την εξέταση της εφαρμογής της συμφωνίας ανά τρεις μήνες. Η συνεργασία μπορεί να λυθεί μονομερώς, αφού υπάρξει ενημέρωση τρεις εβδομάδες νωρίτερα. Η συμφωνία θα τερματιστεί όταν εφαρμοστεί το αναθεωρημένο Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου.

«Πρόκειται ουσιαστικά για μια ταχεία εφαρμογή διαδικασιών απέλασης σε περιπτώσεις για τις οποίες ο Κανονισμός του Δουβλίνου έχει ήδη θεσπίσει συγκεκριμένους κανόνες και διαδικασίες. Οι διαδικασίες που προβλέπονται στη “Διοικητική Διευθέτηση” παραβλέπουν όλες τις νομικές δικλίδες ασφαλείας και τις εγγυήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η αξιοσημείωτη μυστικότητα με την οποία περιέβαλαν ένα τόσο σημαντικό έγγραφο τα δύο κράτη-μέλη αποτελεί από μόνη της σκάνδαλο», σημειώνουν οι δύο οργανώσεις.

Επισημαίνουν ότι η συμφωνία ρυθμίζει κεντρικά ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής, χωρίς να έχει αποτελέσει αντικείμενο της θεσμικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων της Ε.Ε., και θεσπίζει μια γκρίζα ζώνη κατά την οποία μια διμερής συμφωνία αποκτά υπεροχή έναντι του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.

«Αποτελεί επομένως ένα σημαντικό έγγραφο που θα έπρεπε να μελετηθεί σε βάθος και με κριτικό πνεύμα από όλους τους ερευνητές και τους εμπειρογνώμονες που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της προστασίας των προσφύγων, καθώς στερεί από όσους ζητούν άσυλο τα δικαιώματά τους και αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας», υπογραμμίζουν οι οργανώσεις, που σημειώνουν ότι παρόμοια θεσμικά προβλήματα διέπουν την ευρωτουρκική συμφωνία για το προσφυγικό.

Μηνιαίο πλαφόν

Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που η Γερμανία παραβιάζει επιδεικτικά την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η επιβολή μηνιαίου πλαφόν στις οικογενειακές επανενώσεις από την Ελλάδα την άνοιξη του 2017 αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση.

Σύμφωνα με τον γερμανικό Τύπο, στις αρχές Σεπτεμβρίου, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε σε κλειστή συνάντηση του Ερυθρού Σταυρού και της Υπατης Αρμοστείας ότι η Γερμανία δεν θα εφαρμόσει απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ε.Ε. που την υποχρεώνει να αναγνωρίζει τους ασυνόδευτους ανηλίκους με βάση την ηλικία στην οποία βρίσκονταν όταν έκαναν αίτηση για άσυλο ή για οικογενειακή επανένωση, ανεξάρτητα από το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τη διεκπεραίωση του αιτήματος.

Πηγή: ΕΦΣΥΝ

Σχολιάστε